Medyna Sfax

Medynę w Sfax może poszczycić się niezwykłą przeszłością i charakterystyczną architekturą. Obecnie trwa proces wpisania jej na prestiżową listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Dołączyłaby w ten sposób do trzech innych już sklasyfikowanych medin: Tunisu, Kairuanu i Susy. Założona w 849 roku za panowania dynastii Aghlabidów (800-909), medina ta doskonale ilustruje urbanistykę miast muzułmańskich wzniesionych między VII a X wiekiem. Dzielą ją cztery duże bloki. Wyróżnia ją regularny ortogonalny plan, podobnie jak zachowanie całego umocnionego obwodu murów. Obwód ten pochodzi głównie z IX wieku. Jego wysokość waha się od siedmiu do jedenastu metrów. Trzydzieści cztery wieże go zdobią. Dwa monumentalne wejścia, usytuowane na tej samej osi, umożliwiają dostęp do niego.

Medina należy do nielicznych średniowiecznych miast w Afryce Północnej, które zachowały w dużej mierze niezmienioną tkankę miejską, pomimo licznych przeróbek, jakim ulegały jej budynki na przestrzeni wieków. Stanowi również najbardziej reprezentatywny i najlepiej zachowany przykład pierwotnego arabsko-islamskiego urbanistyki w całym basenie Morza Śródziemnego. Niektóre jej zabytki są wpisane na listę dziedzictwa narodowego, najstarsze od 1912 roku. 17 lutego 2012 roku rząd tunezyjski zaproponował medinę do przyszłego wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wielki Meczet, klejnot starego miasta, zajmuje centralną pozycję. To miejsce kultu istnieje od ponad tysiąca lat. Ze swoimi murami, ulicami, oratoriami, rezydencjami, łaźniami hammam i sukami, medina Sfax tworzy zespół zabytkowy łączący piękno, autentyczność i monumentalność.

Kolonialna dzielnica Bab-Bhar

Pod koniec XIX wieku, na początku francuskiego protektoratu, naprzeciw wschodniej strony murów powstała nowa dzielnica. Dzielnica ta, nazwana Bab-Bhar, zajmuje około 35 hektarów. Zastąpiła rbat el-qobli (dosłownie “przedmieście południowe”), zwane również “dzielnicą frankońską”. Jej morfologia w dużej mierze nawiązuje do modelu mediny, ale wyróżnia się bardziej przewiewną siecią ulic. Jej projekt odzwierciedla inspirację dziedzictwem architektonicznym mediny. Świadczy również o świadomym dążeniu do harmonii między dwoma zespołami: historycznym i kolonialnym. Powstaje interesujący efekt lustrzany: wysunięcia lochów i wież murów odpowiadają cofnięciom naprzeciwległych budynków.